حل مساله مسکن نیازمند عزمی ملی است

به گزارش اخبار ساختمان، مریم زارعیان عضو هیات علمی و رئیس بخش مطالعات اجتماعی و توسعه پایدار مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ضمن اعلام برگزاری نشست تخصصی توسعه مسکن در ایران با موضوع «خانه ای که ما را می سازد: نسبت معماری مسکن با ارزش های خانواده در جامعه ایران»، به تشریح جمع بندی مباحث مطرح شده در این نشست پرداخت.

رئیس بخش مطالعات اجتماعی و توسعه پایدار مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با تاکید بر اینکه خانه در فرهنگ ما فقط «چهار دیواری و یک سقف» نیست، بلکه جایی است که خانواده در آن معنا می یابد، خاطرات شکل می گیرد و هویت نسل ها پرورش پیدا می کند، با طرح این پرسش که آیا خانه های امروز ما چنین نقش عمیقی را ایفا می کنند؟ گفت: هشتمین نشست تخصصی «توسعه مسکن در ایران» در مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی با عنوان «خانه ای که ما را می سازد» به این پرسش اساسی پاسخ داد و نسبت معماری مسکن با ارزش های خانواده ایرانی را واکاوی کرد.

به گفته عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، در این میزگرد تأکید شد، خانه در تجربه زیسته ایرانیان فراتر از یک سرپناه است؛ جایی که انسان در آن ساخته می شود، پیوندها جان می گیرند و ارزش ها رشد می کنند. از این منظر، مسکن تنها یک کالای اقتصادی نیست، بلکه بستری زنده و پویا است که بر کیفیت روابط خانوادگی و سبک زندگی تأثیر مستقیم دارد.

زارعیان با بیان اینکه در این نشست، این پرسش محوری مطرح شد که «خانه های امروز ما چه سبک زندگی، چه کیفیتی از روابط و چه الگویی از فرهنگ را تقویت می کنند؟» توضیح داد: شرکت کنندگان بر این نکته توافق داشتند که خانه ایرانی همواره نهادی فرهنگی-اجتماعی بوده و ارزش هایی مانند حس تعلق، حریم داری، همزیستی بین نسلی و پیوند با طبیعت در کالبد آن تنیده شده است. اگرچه ساختار خانواده امروز تغییر کرده، اما ریشه های ارزشی هنوز پابرجاست. همسایه گرایی امروز، بازمانده همان جمع گرایی دیروز است.

به گفته وی، در پاسخ به این پرسش که چگونه می توان ارزش های فرهنگی را به زبان طراحی ترجمه کرد؟ یکی از سخنرانان با اشاره به شکاف میان تصویر ذهنی و واقعیت معماری گفت: «جامعه در ذهن خود خانه ای آرمانی دارد، اما در عمل نتوانسته آن را محقق کند. به همین دلیل، با نگهداری نمادهایی از گذشته درون خانه، هویت خود را حفظ می کند.»

همچنین، شکاف عمیق میان مسکن ماشینی و نیازهای زنده خانواده ها به عنوان اصلی ترین چالش مطرح شد. یکی از متخصصان یادآور شد: «این پرسش ها، همان دغدغه های مطرح شده در کنفرانس هویت پیش از انقلاب است که هنوز پاسخ نیافته اند.» دلیل این امر، نگاه کوتاه مدت به مسئله ای پیچیده دانسته شد و برای یافتن پاسخی بلندمدت، لزوم پژوهش دقیق در چهار بخش مورد تأکید قرار گرفت: نیاز واقعی مصرف کننده نهایی، شناخت نظام تولید و عرضه معماری، تأثیر ترویج و تبلیغات، و بررسی قوانین و مقررات محدودکننده.

در جمع بندی نهایی تأکید شد: مسئله مسکن، تنها با نگاه فنی حل نمی شود. این مسئله ای انسانی، فرهنگی و هویتی است و نیازمند همکاری رشته های مختلف، بازنگری در الگوهای ناکارآمد و عزمی ملی است.

نشست با این پیام به پایان رسید که خانه ای که ما را می سازد، خانه ای است که ارزش های ما را در آغوش می گیرد، حریم هایمان را پاس می دارد و رویش خانواده را ممکن می سازد. این نشست گامی برای آغاز گفتگویی جدی در جهت بازتعریف خانه ایرانی بود؛ خانه ای که نه فقط سکونتگاه، بلکه زایشگاه انسان و رابطه هاست.