طرح های نافرجام وزارت نیرو برای کاهش مصرف برق

به گزارش اخبار ساختمان، عباس علی آبادی وزیر نیرو به تازگی از امتیازات وزارت نیرو برای تعویض موتورهای قدیمی کولر آبی خبر داده است. طرحی که اجرای آن هم اکنون در یزد آغاز شده و طبق گفته های پرنده مطلق معاون فنی ساتبا، با اجرای کامل آن حدود ۶ مگاوات از توان مصرفی شبکه برق کشور کاهش یافته و سالانه نزدیک به ۱۴ میلیون کیلووات‌ساعت صرفه جویی انرژی الکتریکی در پی خواهد داشت.

اما وزارت نیرو در شرایطی تصمیم به اجرای این طرح گرفته که کشور با کسری شدید برق دست و پنجه نرم می کنند و مسئولین از رییس جمهور گرفته تا رییس مجلس مردم را به مدیریت مصرف دعوت می کنند. اما سوال اینجاست که این طرح ها تا چه اندازه قابلیت اجرایی شدن دارد؟

آرش نجفی رییس انجمن بهینه سازی در اینباره به بازار می گوید: عمده کولرهای آبی ما قدیمی و فرسوده بوده و بر اساس تسمه و پروانه کار می کنند این در حالی است که موتورها BLDC با گیربکس کار می کنند و تطابق و تعویض آنها کار دشوار و پر هزینه ای است. به همین دلیل پیشنهاد ما این است دولت به جای این کار به سراغ تعویض کولرهای آبی یا کولرهای گازی فرسوده برود.

به گفته او، ۱۰ الی ۱۵ میلیون کولر آبی و حدود ۷ الی ۸ میلیون کولر گازی داریم که اگر این ها تعویض و نوسازی شوند، حجم مصرف برق وسایل سرمایشی در روزهای پیک تابستان نصف خواهد شد.

سیستم های سرمایشی چه میزان برق مصرف می کنند؟

ورود سیستم های سرمایشی به مدار مصرف در ماه های گرم سال حدود ۳۰ تا ۳۵ هزار مگاوات، یعنی چیزی در حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از کل مصرف برق کشور را به خود اختصاص می دهد. جالب است که بدانید این میزان مصرف سیستم های سرمایشی در کشور با کل مصرف کشوری مثل مصر با جمعیتی بیش از ۱۰۷ میلیون نفر و اوج کل مصرف برق در حدود ۳۲ هزار مگاوات و یا کل مصرف برق پاکستان با جمعیت حدود ۲۴۰ میلیون نفری، برابری می کند.

هومن صادقی، رئیس گروه فرهنگسازی و مدیریت مصرف انرژی ساتبا شهریور سال گذشته گفته بود که عمده اصلی تجهیزات مصرف کننده این بخش شامل ۲۰ میلیون کولر آبی عمدتا با برچسب انرژی بسیار پایین ۱۰ هزار مگاوات مصرف و حدود ۱۰ میلیون کولر گازی با ۲۰ هزار مگاوات مصرف است.

طرحی که بعد از ۴.۵ سال هنوز اجرایی نشده است

مهر سال ۱۴۰۰ بود که آرش کردی مدیرعامل وقت توانیر از طرح تعویض کولرهای گازی فرسوده پرده برداشت. طرحی که گفته می شد اجرای آن به صرفه جویی ۱۶۰۰ مگاواتی در مصرف برق را به همراه خواهد داشت.

اما این تنها فایده اجرای این طرح نبود طوری که مسعود خانی مجری طرح بهینه سازی مصرف برق شرکت توانیر در آن روزها گفته بود که با جایگزینی یک میلیون دستگاه کولرگازی راندمان بالا علاوه بر کاهش توان مصرفی در زمان اوج بار؛ سالانه ۲ میلیارد متر مکعب گاز در مصرف گاز نیروگاه ها خواهد شد و تولید کولر گازی در داخل کشور ۱۰۰ برابر افزایش می یابد.

ناترازی انرژی به ۲۳ هزار مگاوات می رسد

حالا بیش از ۴.۵ سال از آن روزهایی که برای اولین بار اجرای طرح تعویض کولرهای گازی فرسوده مطرح شد، می گذرد. با این وجود پیشرفت چندانی در اجرای این طرح حاصل نشده است. نجفی در اینباره می گوید: مشکل اینجاست که دولت مسئولیت پایداری انرژی را بر عهده نمی گیرد. این در حالی است که این کار یک فرآیند حاکمیتی است نه شرکتی.

بی توجهی به طرح های مربوط به بهینه سازی مصرف حالا باعث شده که هر سال شکاف بین تولید و تقاضا در صنعت برق بیشتر و بیشتر شود. طوری که رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران می گوید اگر رکود اقتصادی و تعطیلی برخی از صنایع امسال رخ نمی داد ناترازی برق به ۲۷ هزار مگاوات می رسید. اما حالا با توجه به احتمال کاهش مصرف برق در صنعت پیش بینی می شود که کسری ۲۲ الی ۲۳ هزار مگاواتی را تجربه کنیم.

او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه تعویض کولرهای گازی و آبی فرسوده در میان مدت و بلندمدت یک کار سودده و دارای توجیه اقتصادی است، افزود: متاسفانه دولت ها فقط اعداد را می بینند. به عنوان مثال می گویند که با تعویض کولرها فلان مقدار در مصرف برق صرفه جویی می شود و سود آن N تومان است. حال آنکه این تنها فایده اجرای این طرح نیست. دولت ها باید توجه داشته باشند با صرفه جویی که اتفاق می افتد، جلوی خاموش شدن و تعطیلی یک صنعت گرفته می شود، جلوی بیکاری گرفته می شود، انتفاع ملی حاصل شده و اقتصاد ملی رونق می گیرد. همه اینها فوایدی است که نمی تواند برای آنها عددی بیان کرد.

رییس انجمن بهینه سازی ادامه داد: اما متاسفانه دولت ها به جای حاکمیت مشغول بنگاه داری شده و همین مساله مانع اجرای طرح های مربوط به حوزه بهینه سازی در کشور ما شده است. حال آنکه دولت ها باید به دنبال ایجاد پایداری در تولید، اشتغال، اصلاح ساختار اقتصادی باشند.

بازار