لایه های جدید بحران مسکن در تهران نمایان شد!

به گزارش اخبار ساختمان، افزایش بی وقفه اجاره بها در سال های اخیر، بخشی از خانوارهای اجاره نشین را به سمت گزینه هایی سوق داده که پیش تر حتی تصورش هم دشوار بود و آن کانکس هایی است که حالا برای برخی از آنها نه محل کار، بلکه سرپناهی موقت برای زندگی شده است، سرپناهی که بیش از آنکه نشانه انتخاب باشد، روایتگر فشار سنگین بازار مسکن است.

در حاشیه شهر، جایی که خیابان ها هنوز به طور کامل آسفالت نشده اند و زمین های خالی میان سازه های نیمه کاره دیده می شود، ردیفی از کانکس ها کنار هم قرار گرفته است. از دور شاید این فضا بیشتر شبیه محل استقرار کارگران پروژه های ساختمانی به نظر برسد اما در نگاه نزدیکتر، پشت درهای فلزی آنها، وسایل و اسباب زندگی خانواده هایی دیده می شود که روزی در خانه های معمولی شهر ساکن بودند.

این خانواده ها به دلیل افزایش پی‌درپی اجاره بها، ناچار شده اند وسایل زندگی خود را به این کانکس های اجاره ای منتقل کنند، فضایی موقت که نه به عنوان محل سکونت دائمی بلکه به‌عنوان راه حلی اضطراری برای نگهداری اسباب و ادامه زندگی در شرایط سخت بازار اجاره مورد استفاده قرار می گیرد.

در واقع، آنچه در اینجا دیده می شود نه یک محل زندگی پایدار، بلکه نشانه ای از فشار فزاینده هزینه های مسکن است، فشاری که برخی خانواده ها را وادار کرده میان ماندن در خانه های گرانقیمت یا تخلیه و انتقال وسایل به فضاهای موقت، گزینه دوم را انتخاب کنند.

برای این خانواده ها، کانکس نه خانه است و نه انتخاب؛ بلکه توقفگاهی موقت در میانه بحران مسکن است تا شاید در فرصتی دیگر بتوانند به یک واحد مسکونی مناسب بازگردند.

روایت کوچ وسایل خانواده ها به کانکس

مهدی، ۴۲ ساله که تا دیروز خودش زمینه رفاه خانواده اش را فراهم کرده بود و در خانه ای می توانستند دور هم جمع شوند و زندگی کنند اما امروز به دلیل افزایش کرایه خانه ها، ناچار شدند تا وسایل خانه را در کانکسی اجاره ای قرار دهند.

وی می گوید: سال ها مستأجر بودیم اما افزایش اجاره بها باعث شد دیگر توان پرداخت نداشته باشیم و در نهایت مجبور شدیم وسایل زندگی مان را به اینجا منتقل کنیم.

مهدی ادامه می دهد: زندگی در این شرایط سخت و فضا کوچک و امکانات محدود است. بیشتر شبیه یک وضعیت موقت است تا زندگی واقعی اما فعلاً چاره ای نداریم.

این شهروند تهرانی عنوان کرد: همسر و فرزندانش هم آواره خانه مادر و پدر شده اند تا بلکه شرایط بهبود یافته و بتواند راه چاره ای برای جمع شدن دوباره خانواده دور هم بیندیشد.

لیلا ۳۸ ساله و خانه دار می گوید: مدیریت زندگی در این شرایط دشوارتر از گذشته شده است و همه چیز خیلی محدود است. بخشی از وسایل زندگی مان را به کانکس های اجاره ای منتقل کرده ایم و همین موضوع باعث شده دائم در رفت‌وآمد و نگرانی باشیم.

وی می افزاید: نگرانی اصلی من آینده بچه هاست. آنها باید در آرامش رشد کنند اما ما درگیر اجاره و جابه‌جایی وسایل هستیم و این بلاتکلیفی فشار زیادی به خانواده وارد کرده است.

امیرحسین ۱۴ ساله می گوید: شرایط اجاره و جابه‌جایی های مکرر باعث شده از طرفی اسباب ها و وسایل خانه و همینطور شخصی شان به کانکس اجاره ای منتقل شده و او به همراه خواهر و برادرهایش به خانه مادربزرگ بروند. تصمیمی که به گفته او، بیشتر از آنکه آرامش بیاورد با سختی های تازه همراه بوده است.

وی خاطر نشان می کند: بعد از اینکه نتوانستیم در خانه قبلی بمانیم، مجبور شدیم به خانه مادربزرگ برویم. الان چند خانواده در یک خانه زندگی می کنیم و همین موضوع باعث شده فضای خانه خیلی شلوغ شود.

این دانش آموز ادامه می دهد: گاهی از طرف عموها و عمه ها به خاطر شلوغی و شرایط موجود گلایه می شنویم. این وضعیت روی درس خواندن و تمرکزم هم تأثیر گذاشته و احساس می کنم آرامش قبل را نداریم.

بازار داغ اجاره کانکس برای نگهداری اثاثیه

افزایش نیاز شهروندان به فضاهای جانبی برای نگهداری اثاثیه و کالا، بازار اجاره کانکس را به عنوان انباری های سیار رونق بخشیده است، خدماتی که اکنون با بهره گیری از سیستم های حفاظتی پیشرفته و نظارت شبانه روزی ارائه می شود. فعالیت در حوزه اجاره کانکس های نگهداری کالا در سال های اخیر با ضابطه مندتر شدن همراه بوده است.

یکی از فعالان این حوزه که نخواست نامش گفته شود درباره نحوه ارائه این خدمات اظهار کرد: فرآیند اجاره این فضاها به صورت ماهانه است و متقاضیان در صورت نیاز به تداوم نگهداری باید پیش از پایان هر دوره نسبت به تمدید قرارداد و پرداخت اجاره بها اقدام کنند.

وی با اشاره به تعرفه های این خدمات در ۲ منطقه احمدآباد مستوفی و اتوبان آزادگان، افزود: هزینه اجاره ماهانه برای کانکس های طبقه اول چهار میلیون تومان و برای طبقه دوم سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده است.

این فعال حوزه انبارداری سیار، تامین امنیت را اولویت اصلی این کسب‌وکار برشمرد و گفت: تمامی کانکس ها به سیستم های نظارت تصویری متصل به مرکز مانیتورینگ نیروی انتظامی مجهز هستند که در صورت بروز هرگونه واقعه غیرمترقبه، امکان حضور سریع ماموران در محل فراهم و حضور نگهبانان به صورت شبانه روزی، ضریب امنیت این فضاها را برای اطمینان خاطر شهروندان ارتقا داده است.

وی در خصوص پوشش بیمه ای کالاها نیز گفت: وسایل موجود در کانکس ها تا سقف ۱۵ میلیون تومان تحت پوشش بیمه قرار دارند و در صورتی که ارزش اقلام بیش از این مبلغ باشد، متقاضی می تواند با پرداخت مابه‌التفاوت حق بیمه، تمامی وسایل خود را به صورت کامل بیمه کند.

این متصدی خدمات انبارداری از ارائه خدمات جانبی نظیر جابه‌جایی و بسته بندی خبر داد و افزود: در صورت درخواست مشتری برای خدمات جمع آوری، بسته بندی و انتقال وسایل، تیم های تخصصی با تعرفه ساعتی ۳۵۰ هزار تومان، فرآیند صفر تا صد جابه‌جایی را با رعایت نکات ایمنی و نظافت انجام می دهند.

مسکن نارنجی شد

کارشناس حوزه مسکن و شهرسازی نسبت به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی وضعیت فعلی بازار مسکن هشدار داد و تأکید کرد: پدیده ای چون اجاره کانکس برای نگهداری اثاثیه منزل نشانه ای نگران کننده از فشار اقتصادی بر خانوارها و نزدیک شدن بخش مسکن به وضعیت بحرانی «قرمز» است.

«فرهاد بیضایی» بحران های اخیر از جمله جنگ، تورم و بیکاری را از عوامل اصلی افزایش تمایل مستأجران به اجاره کانکس برای انبار کردن وسایل خانه شان برشمرد و گفت: این موضوع نباید نادیده گرفته شود و صرفاً با نگاه سیاه نمایی به آن نگریست بلکه باید ریشه های آن را بررسی کرد.

وی با اشاره به اینکه سهم بالای هزینه مسکن در سبد خانوار ایرانی، فشار اقتصادی مضاعفی را بر دوش مستأجران و خانه اولی ها وارد می کند، افزود: در حالی که در کشورهای توسعه یافته، سهم هزینه مسکن حداکثر ۲۱ درصد است، در ایران این رقم به مراتب بیشتر بوده و مشکلات را تشدید می کند.

این کارشناس مسکن، وضعیت کنونی بخش مسکن را «نارنجی» توصیف کرد و هشدار داد که این روند در صورت عدم رسیدگی مسئولان، به سمت «قرمز» شدن و تبدیل شدن به یک بحران جدی پیش خواهد رفت.

وی بر ضرورت اتخاذ تدابیر اساسی برای رشد اقتصادی و بهبود درآمد مردم، به ویژه در کلانشهر تهران، تأکید کرد و یادآور شد: چاره اندیشی جدی در این زمینه، گامی ضروری برای جلوگیری از تعمیق بحران مسکن و بهبود وضعیت معیشتی شهروندان است.

مستاجران در تنگنای اجاره؛ کوچ اجباری به کانکس

بیضایی با تشریح وضعیت بحرانی معیشت خانوارها از تغییر رفتار «سبد هزینه خانوار» و تأثیر متقابل تورم در بخش های خوراکی و مسکن خبر داد و آن را زنگ خطری جدی برای کیفیت زندگی شهروندان دانست.

وی با بیان اینکه در گذشته هزینه های سنگین مسکن به تنهایی عامل کوچکتر شدن سفره خانوارها بود، گفت: در سال های گذشته، فشارهای اجاره بها و خرید مسکن باعث می شد خانوارها برای حفظ تعادل در هزینه های خود، از بخش های ضروری و رفاهی همچون تحصیل فرزندان، خدمات بهداشتی، و یا برنامه های تفریحی و گردشگری صرف نظر کنند. در واقع مسکن به عنوان یک هزینه پیش فرض، سایر بخش های رفاهی را حذف می کرد.

این کارشناس مسکن در ادامه با تأکید بر اینکه اکنون وضعیت به شکلی نگران کننده تغییر کرده است، اظهار داشت: با تشدید تورم در بخش کالاهای اساسی و خوراکی ها، فشار جدیدی به خانوارها وارد شده که باعث شده این بار تورمِ بخش تغذیه، به بازار مسکن هجوم ببرد. به عبارت دیگر، افزایش سرسام آور قیمت اقلام خوراکی، خانوارها را در موقعیت اضطراری قرار داده است.

بیضایی افزود: این وضعیت باعث شده است که خانوارها برای حفظ توان خرید اقلام ضروری و تأمین حداقل های تغذیه ای، ناچار شوند هزینه های مسکن خود را کاهش دهند. این تغییر رفتار، منجر به خروج مستأجران از واحدهای مناسب و کوچ به مناطق ارزان تر یا حتی مهاجرت به حاشیه شهرها و شهرهای پیرامونی تهران شده است.

وی هشدار داد: این چرخه معیوب که در آن افزایش هزینه های تغذیه، منجر به تضعیف جایگاه مسکن در سبد خانوار می شود، نشان دهنده تعمیق شکاف طبقاتی و کاهش کیفیت سکونت در جامعه است و نیازمند چاره اندیشی فوری سیاستگذاران برای جلوگیری از فروپاشی حداقلی استانداردهای زندگی شهری است.

پدیده جدید اجار کانکس برای نگهداری از اسباب مستاجران پایتخت، پرسشی بنیادین را پیش روی جامعه می گذارد که آیا اصرار بر ماندن در پایتخت به بهای تن دادن به چنین شرایط دشواری، منطقی است یا زمان آن رسیده که در ضرورت پایتخت نشینی و سیاست های تمرکززدایی تجدیدنظر شود تا شاهد چنین پدیده هایی نباشیم.

ایرنا