رودست بازار مسکن به خریداران مسکن

به گزارش اخبار ساختمان، بازار مسکن این روزها و در روزهای آتش بس خریداران مسکن را دچار تردید کرد. تردیدی که تاوان آن جاماندگی بیشتر نسبت به روزهایی که قیمت ها در ثبات قرار داشت و فروشندگان در به در به دنبال خریداران و متقاضیان واقعی مسکن می گشتند شد.

در این روزهای آتش بس بازار مسکن مسیری را که می توانست در پیش بگیرد تردید در خرید و فروش بود. تردیدی که باعث شد تا برخی از متقاضیان مسکن با رشد قیمت ها باز هم جاماندگی را تجربه کنند.

در فروردین ماه باید بازار مسکن را یکی از تاریخی ترین و استثنایی ترین ماه های صنعت ساختمان دانست. از یک سو تعطیلی چند روزه به خاطر سال جدید و از سوی دیگر شرایط جنگی، رکود تورمی شدیدی را همراه با یک سردرگمی به متقاضیان تحمیل کرده است. بازار مسکن به طور مشخص جزو بازارهایی است که همواره دوست دار امنیت و آرامش است و در شرایط تنش و جنگ به خصوص درگیری های نظامی دچار رکود می شود.

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواسط روزهای سال ۱۴۰۴ بازار مسکن را در رکودی عمیق فرو برد به طوریکه به گفته نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک در اسفند ماه و تا نیمه فروردین ماه حتی یک مورد خرید و فروش مسکن در تهران ثبت نشد.

بازار مسکن در شرایط تنش و جنگ در یک ماه اخیر اگر چه باید رشد قیمت چشمگیری نداشته باشد و خریداران و فروشندگان نیز تمایلی به خرید و فروش نداشته باشند، اما گزارش ها حکایت از یک سردرگمی و رشد قیمت ها به همراه رکود شدید معاملات می دهد. هر چند باید به این وضعیت عدم رغبت سازندگان به ساخت و ساز را نیز اضافه کرد.

کاهش رغبت سازندگان به تولید مسکن این روزها به کاهش تعداد صدور پروانه های ساختمانی منتج شده است و اگر چه دولت در مصوبه ای اعلام کرده است که تا خرداد ماه امسال تعرفه پروانه های ساختمانی تغییری نخواهد کرد، اما همین مصوبه نیز نتوانسته تشویقی برای سازندگان محسوب شود.

اگر چه نباید در فروردین ماه انتظاری از بازار مسکن و رونق معاملات داشت، اما آتش‌بس میان ایران و آمریکا اگر چه از التهاب بازارهای موازی کاسته است، اما بازار مسکن هنوز در وضعیت انتظار به سر می برد. چرا که هم بخش عرضه و هم بخش تقاضا هنوز بی اعتماد به شرایط کنونی است.

به نظر می رسد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و فضای نااطمینانی که بر اقتصاد حاکم شده است، در چند سطح بر رفتار متقاضیان اثر گذاشته است. نخست آنکه تقاضای مصرفی با نوعی عقب نشینی مواجه شده است و بسیاری از خانوارهایی که پیش تر قصد خرید مسکن داشتند، اکنون یا تصمیم خود را به تعویق انداخته اند یا به کلی به دلیل گران شدن مسکن از بازار خارج شده اند.

هر چند هنوز هم برخی از متقاضیان مصرفی و حتی سرمایه گذاری مسکن با وجود اینکه می دانند قیمت مسکن بسیار بالاتر از توان و قدرت خرید است باز هم تلاش دارند تا از بازارهای موازی مثل و طلا و ارز خارج و سرمایه خود را وارد بازار مسکن، ولو خرید ملک در اطراف تهران کنند.

اگر چه این وضعیت تنها ناشی از بالا بودن قیمت مسکن و کاهش قدرت خرید متقاضیان نیست و ترکیبی از تورم فزاینده و کاهش یا بی ثباتی درآمدها است که به تضعیف قدرت خرید انجامیده است، اما شاید نااطمینانی از آینده اقتصادی دلیل محکم تری هم برای بخش عرضه (شامل سازندگان) و هم برای بخش تقاضا (شامل حقوق بگیران و یا سایر مشاغل) باشد. به هر حال این موارد در کنار هم می توانند باعث این شوند که تصمیم گیری برای ورود به معاملات بلندمدتی مانند خرید مسکن، را سخت تر و با تردیدهای بیشتری همراه کند.

سعید لطفی عضو نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک در پاسخ به این پرسش که این روزها بازار مسکن به دلیل تردید از آینده اقتصادی به دلیل شرایط جنگی چه وضعیتی را دنبال می کند؟ گفت: در سال گذشته بازارهای موازی دارای جذابیت بیشتری نسبت به سایر بازارها مثل بازار مسکن بودند. چرا که هم نقدشوندگی بهتری دارند و هم اینکه امکان جا به جایی سرمایه در دوران جنگ و تنش راحت تر است بنابراین افق سرمایه گذاری در مسکن کوتاه مدت تر و محتاطانه تر شده است.

او ادامه داد: اما مسکن همیشه یک سرمایه گذاری امن و مطمئن بوده و هست. چرا که همچنان این نگاه سنتی وجود دارد که سرمایه گذاری در مسکن بیش از آنکه یک فعالیت پرریسک و سودمحور باشد، نوعی استراتژی دفاعی برای حفظ ارزش دارایی در برابر بی ثباتی های اقتصادی است.

کارشناسان و تحلیلگران بر این باور هستند که تاریخ نشان می دهد که تعداد زیادی از سرمایه گذاران با خرید زمین و ورود به فرآیند ساخت و ساز به دنبال کسب سود از محل تولید مسکن بودند؛ مسیری که هم به افزایش عرضه مسکن منجر می‌شد و هم رونق نسبی صنعت ساختمان را به دنبال داشت. اما در سال های اخیر بنا به دلایل مختلفی و حتی پیش از جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران این الگو دیگر جواب نمی دهد. چرا که امروز، بخش زیادی از خریدها نه با هدف ساخت، بلکه با هدف «حفظ ارزش دارایی» یا به اصطلاح پارک سرمایه انجام می شود.

فعالان و آگاهان بخش مسکن در خصوص این روزها و شرایط کنونی بازار مسکن معتقد هستند که که بازارهای موازی در شرایط مبهم و با ثباتی قرار گرفته اند بنابراین متقاضیان مسکن نیز تردید دارند که سرمایه خود را وارد بازار مسکن کنند و اینکه آیا تبدیل دارایی و سرمایه خود به ملک در این مقطع به صرفه است یا خیر؟ همین فرآیند، زمان‌بر است و نمی توان انتظار داشت بلافاصله پس از آتش‌بس، سرمایه ها یکباره به سمت مسکن حرکت کنند.

سمانه محرمی عضو اتحادیه مشاوران املاک می گوید: این روزها رفتار سرمایه گذاران بیش از گذشته کوتاه مدت، شرطی و وابسته به اخبار شده است. انتظارات قیمتی و تصمیمات خرید و فروش، به جای تکیه بر تحلیل های بلندمدت، به تحولات لحظه ای و سیگنال های سیاسی و اقتصادی گره خورده و این موضوع، الگوی رفتاری بازیگران بازار مسکن را به‌طور محسوس تغییر داده است.

او می گوید: احتیاط دوطرفه خریداران و فروشندگان باعث می شود بازار مسکن در کوتاه مدت بیش از آنکه وارد رونق شود، وارد مرحله سنجش و ارزیابی شود. در بعضی از موارد هم شاهد هستیم که افزایش قیمت هایی در بازار ملک وجود دارد. اما این نکته را نباید فراموش کرد که افزایش قیمت را باید با تعداد معاملات مسکن سنجید. یعنی تعداد معاملات کم و قیمت بالا به معنای رونق معاملاتی نیست به معنای رکود تورمی معاملاتی است و نمی توانیم این موضوع را به عنوان یک اتفاق خوب بلکه باید به عنوان یک شرایط بحرانی و وضعیت نابهنجار در حوزه مسکن در نظر گرفت.

بر اساس این گزارش، پیش از آغاز جنگ و در دی ماه و بهمن ماه نشانه هایی از تحرک نسبی در معاملات مسکن دیده شد و حضور خریداران در برخی مناطق پر طرفدار تهران تقاضا از عرضه مسکن پیشی گرفت، اما جنگ رمضان و ۴۰ روزه این روند را متوقف کرد و فضای معاملات را به سرعت سرد کرد.

فعالان و آگاهان بازار مدعی هستند که متوسط قیمت مسکن در تهران قطعا با رشد همراه شده است و این روزها بازار مسکن با رکود تورمی بالایی همراه بوده و هنوز گیج است. بنابراین بازار مسکن برای احیای همان تحرک به ترمیم روانی فعالان و تثبیت متغیرهای اقتصادی و امنیتی نیاز دارد. شاید صلح پایدار بتواند آغاز این مسیر باشد. اما قطعا برای التیام دردهای بازار مسکن نیازمند یک چشم انداز خوب برای اقتصاد کلان و پر رونق و با امنیت هستیم.

با این تفاسیر به نظر می رسد با گران شدن مسکن و غلط از آب درآمدن برخی پیش بینی ها خرید مسکن سخت‌ تر از قبل شد و جاماندگان باز هم رو دست خوردند و به نظر نمی رسد این متقاضیان که عمدتا هم متقاضیان واقعی و مصرفی هستند به راحتی قبل خانه دار و صاحب مسکن شوند.

بازار