مصلای تهران را به مأموریت اصلی‌اش بازگردانیم

به گزارش اخبار ساختمان، برخی رویدادها، صرفاً در تاریخ ثبت نمی شوند؛ بلکه نگاه ما را به یک مکان، یک نهاد یا یک سرمایه ملی دگرگون می کند. رخدادهای تیرماه ۱۴۰۵ از همین جنس بود.

مصلای امام خمینی (ره) در روزهایی که میلیون ها نفر از مردم کشورمان برای وداع با رهبر شهید ایران در آن حضور یافتند و همزمان میزبان مقامات عالی رتبه، هیئت های رسمی و شخصیت های خارجی بود، بار دیگر نشان داد که این مجموعه، تنها یک فضای شهری یا محل برگزاری برنامه های عمومی نیست؛ بلکه یکی از مهمترین نمادهای مذهبی، ملی و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران به شمار می آید.

شاید مهمترین دستاورد این رخداد، ایجاد فرصتی برای بازاندیشی درباره مأموریت و کاربری این مجموعه باشد؛ فرصتی که فارغ از هر موضوع مقطعی یا اختلاف اجرایی، می تواند به یک گفتگوی ملی درباره آینده مصلای تهران تبدیل شود.

مصلای امام خمینی (ره) از ابتدا با هدف میزبانی آیین های عبادی، مناسبت های بزرگ ملی و مذهبی و رویدادهای فرهنگی شکل گرفت. طی دهه های گذشته نیز این مجموعه میزبان نمازهای باشکوه عید فطر، نماز جمعه، نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، مراسم های ملی و مذهبی و ده ها برنامه فرهنگی و اجتماعی بوده است.

در کنار این مأموریت ها، طی سال های اخیر، نمایشگاه های صنعتی، اقتصادی، بازرگانی و تجاری نیز در این مجموعه برگزار شده اند؛ موضوعی که اگرچه در مقاطع مختلف پاسخگوی برخی نیازهای اجرایی کشور بوده، اما اکنون با توسعه زیرساخت های تخصصی نمایشگاهی، می تواند دوباره مورد ارزیابی قرار گیرد.

طرح این پرسش، به هیچ وجه به معنای مخالفت با نمایشگاه های تخصصی یا فعالیت های اقتصادی نیست. برعکس، نمایشگاه های صنعتی، فناورانه و تجاری از ارکان توسعه اقتصاد، تولید، صادرات، نوآوری و تعاملات بین‌المللی کشور هستند و برگزاری هرچه بهتر آنها ضرورتی انکارناپذیر است.

اما همانگونه که مراکز درمانی، دانشگاهی، ورزشی یا فرودگاهی برای مأموریت مشخصی طراحی می شوند، فضاهای شهری نیز زمانی بیشترین کارآمدی را دارند که متناسب با فلسفه شکل گیری و مأموریت اصلی خود مورد بهره برداری قرار گیرند.

امروز کشور از ظرفیت های قابل توجهی برای برگزاری نمایشگاه های تخصصی برخوردار است. مجموعه نمایشگاه بین‌المللی تهران، مرکز نمایشگاهی ایران مال، شهر آفتاب و سایر سایت های نمایشگاهی با هدف میزبانی رویدادهای اقتصادی، صنعتی و تجاری ایجاد و توسعه یافته اند و می توانند این مأموریت را با کیفیت مناسب دنبال کنند.

در مقابل، مصلای امام خمینی (ره) جایگاهی دارد که به دشواری می توان برای آن جایگزینی یافت. تجربه رخدادهای تیرماه ۱۴۰۵ نیز بار دیگر نشان داد که در زمان برگزاری آیین های بزرگ ملی و مذهبی، این مجموعه نقشی فراتر از یک فضای فیزیکی ایفا می کند و به بخشی از حافظه جمعی و هویت نمادین کشور تبدیل می شود.

از این منظر، شاید اکنون زمان آن فرا رسیده باشد که درباره آینده این مجموعه، نه از منظر محدود کردن فعالیت های اقتصادی، بلکه از منظر تخصصی سازی کاربری ها و صیانت از سرمایه های ملی گفتگویی تازه آغاز شود.

بازگشت پررنگ تر مصلی به مأموریت فرهنگی، دینی، اندیشه ای و ملی خود، می تواند زمینه توسعه رویدادهایی همچون نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم، نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، جشنواره های فرهنگی و هنری، نشست های علمی و اندیشه ای، برنامه های قرآنی، رویدادهای ویژه جوانان و خانواده و سایر فعالیت هایی را فراهم کند که با هویت تاریخی این مجموعه همخوانی بیشتری دارند.

شاید مهمترین پیام تیرماه ۱۴۰۵ نیز همین باشد؛ اینکه برخی رخدادها، فرصتی برای بازنگری در سیاست ها و کاربری ها فراهم می کنند. بازاندیشی در مأموریت مصلای امام خمینی (ره)، نه به معنای کنار گذاشتن اقتصاد، بلکه به معنای قرار گرفتن هر فعالیت در مناسب ترین جایگاه خود است؛ تصمیمی که می تواند هم به ارتقای صنعت نمایشگاهی کشور کمک کند و هم شأن، هویت و جایگاه یکی از مهمترین فضاهای ملی و مذهبی ایران را برای نسل های آینده حفظ کند.