در کدام بازار سرمایه گذاری کنیم؟

به گزارش اخبار ساختمان، هرقدر میزان معاملات یک دارایی در بازار بیشتر باشد و خریداران و فروشندگان بیشتری آن دارایی را معامله کنند، نقدشوندگی آن بیشتر است. به‌عبارت‌دیگر اگر بتوان یک دارایی را با سرعت بالایی و بدون دردسر به وجه نقد تبدیل کرد، نقد شوندگی آن دارایی و قابلیت عرضه و فروش آن در بازار (marketability) بیشتر است.

کاهش ارزش پول ملی در طول سال‌های گذشته باعث شده تا بسیاری از مردم به فکر حفظ سرمایه خود از طریق سرمایه گذاری در برخی بازار اقدام کنند. اما در میان گزینه‌های متعدد بازار مسکن، طلا، ارز وبورس بیشترین توجه را به خود اختصاص داده اند. با این حال مسئله‌ای که در مقطع کنونی برای سرمایه گذاران اهمیت دارد، میزان ریسک بازار است.

علاوه بر کاهش ارزش پول ملی در سال‌های گذشته، به تازگی شیوع ویروس کرونا نیز باعث تعطیلی برخی کسب و کار هاو کاهش معاملات واقعی شده است، از این رو افراد بیشتری به اقتصاد سرمایه گذاری روی آورده اند.

کارشناسان اقتصادی معتقدند که در شرایط کنونی مهم ترین مسئله در سرمایه گذاری، نقدشوندگی بازار است. نقدشوندگی به این موضوع اشاره دارد که با چه سرعتی می‌توان یک دارایی را به قیمت واقعی در بازار فروخت. هرقدر میزان معاملات یک دارایی در بازار بیشتر باشد و خریداران و فروشندگان بیشتری آن دارایی را معامله کنند، نقدشوندگی آن بیشتر است. به‌عبارت‌دیگر اگر بتوان یک دارایی را با سرعت بالایی و بدون دردسر به وجه نقد تبدیل کرد، نقد شوندگی آن دارایی و قابلیت عرضه و فروش آن در بازار (marketability) بیشتر است.

در میان چهار بازار پیشنهادی کارشناسان اقتصادی، بازار مسکن از کمترین میزان نقدشوندگی برخوردار است. کارشناسان معتقدند که برای خرید و فروش یک واحد مسکونی بیش از ۳۰۰ میلیون تومان سرمایه نیاز است و برای فروش این دارایی نیز حدود دوهفته تا دوماه زمان نیاز خواهید داشت.

بازار مسکن در سال ۱۳۹۸ شرایط پیچیده و عجیبی را پشت سر گذاشت. این بازار اوایل سال را با رشد قیمت شروع کرد، ماه پایانی تابستان که طبیعتاً می‌بایست معاملات و قیمت افزایش پیدا کند با افت تاریخی خرید و فروش و کاهش قیمت همراه بود تا جایی که معاملات در تهران به ۲۸۵۵ فقره رسید که گفته می‌شود کمترین میزان از سال ۱۳۶۶ تاکنون بوده است و قیمت‌ها نیز ۳.۵ درصد افت کرد. در پایان سال هم با وجود گمانه زنی‌ها مبنی بر افت قیمت ناشی از شیوع ویروس کرونا، رشد ۸.۷ درصدی ماهیانه قیمت اتفاق افتاد که از اردیبهشت ماه که نرخ ماهیانه ۱۱.۴ درصد بالا رفت بی سابقه بود.

همین رفتار غیر قابل پیش بینی بازار مسکن در سال گذشته، هر نوع گمانه‌زنی از چشم انداز این بازار در سال جاری را دشوار می‌کند. با این حال کارشناسان معتقدند سقف‌های مقاومتی مهمی بر افزایش افسارگسیخته قیمت مسکن در سال ۱۳۹۹ وجود دارند که می‌توانند قیمت‌ها را در محدوده تورم عمومی حفظ کنند؛ اتفاقی که تقریباً در سال ۱۳۹۸ نیز رخ داد. طبق آماری که مرکز آمار در اسفند ماه ۱۳۹۸ ارائه کرد نرخ تورم عمومی سالیانه ۳۴.۸ درصد بود. وزارت راه و شهرسازی نیز تورم نقطه به نقطه در اسفند ماه ۱۳۹۸ شهر تهران را ۴۲ درصد اعلام کرد. این رقم کمتر از نصف تورم ۹۵.۶ درصد پایان سال ۱۳۹۷ بخش مسکن بود.

کارشناسان برای آینده این بازار نیز پیش بینی کرده اند که در ۶ ماه ابتدایی سال این ریتم کند ادامه خواهد داشت و در نهایت سوددهی این بازار در پایان سال حدود ۴۰ درصد به میزان تورم پیش شده سالیانه خواهد بود.

سیستم‌های کنترلی در بازار ارز

در حالی که بازار ارز تا پایان سال ۹۷ روند پرفراز ونشیبی را طی می‌کرد، با آغاز سال ۹۸ این نوسان بالا جای خود را به ثبات و گاه حرکت آهسته داد. این روند تا هفته گذشته ادامه یافت، تا اینکه در روز‌های گذشته قیمت ارز و به شکل خاص دلار از ۱۵ هزار و ۷۰۰ به کانال ۱۷ هزار تومان وارد شد.

اما نکته‌ای که کارشناسان در مورد سرمایه گذاری در بازار ارز به آن اشاره کرده اند، سیستم کنترلی دولت بر قیمت ارز است. همین امر باعث شده تا این بازار به پرریسک‌ترین حوزه برای سرمایه گذاری تبدیل شود.

عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی درباره ریسک سرمایه‌گذاری در ارز و دلار نیز گفته است که مردم عزیز این حق را دارند که منابع و دارایی خود را دربخش‌های مختلف نظیر بورس، بانک، املاک، ارز و طلا سرمایه‌گذاری کنند، ولی این وظیفه را دارم که ریسک سرمایه‌گذاری در ارز را مجدداً گوشزد نمایم.

بازار طلا

اقتصاددانان معتقدند که باتوجه به ریسک بالای بازار ارز و کمبود آن دربازار، افرادی که به هر دلیل بازار ارز را از دست می‌دهند، بازار طلا وسکه را انتخاب می‌کنند، چرا که این بازار تابع قیمت جهانی است. از طرفی دولت توان کنترلی آنچنانی در این بازار ندارد.

با این حال آن‌ها معتقدند که بازار طلا وسکه از ریسک کمتری نسبت به بازار ارز برخوردار است.

البته باید توجه داشت که قیمت جهانی طلا در ایران با دلار محاسبه می‌شود و اگر کنترلی در حوزه ارز صورت بگیرد، بازار طلا نیز شامل بخشی از ریسک خواهد شد.

در هفته‌ای که گذشت قیمت جهانی طلا در بالاترین سطح هفت سال اخیر به‌ثبات رسید و در آخرین روز از معاملات هفتگی (روز جمعه) با قیمت هزار و ۷۴۲ دلار در هر اونس معامله شد. با این حال برخی از رسانه‌ها اقتصادی جهان، تحلیل‌های خوش بیننه نسبت به افزایش جهانی قیمت طلا در روزه‌های اینده منتشر کرده اند.

در طرف مقابل برخی از رسانه‌ها هم گفته اند که سرمایه‌گذاران ممکن است با همان سرعتی که به فلز زرد روی آورده‌اند، از این بازار خارج اشوند. همیشه احتمال انتشار اخبار جدید مانند دستیابی به واکسن کووید-۱۹ وجود دارد و چنین اتفاقاتی می‌توند روند بازار را معکوس کند.

بازار بورس

برخلاف دیگر بازارها، بازار بورس از حمایت مستقیم دولت و مجموعه حاکمیت برخوردار است. این موضوع باعث شده تا حجم عظیمی از نقدینگی در روز‌های اخیر به این بازار سرازیر شود.

بخشی از اقتصاددانان معتقدند که باوجود اینکه میانگین بازار بورس حباب دارد، اما این بازار با ریزش بزرگی مواجه نخواهد شد. آن‌ها گفته اند که ۸۰ درصد مالکیت سهام این بازار در دست حقوقی‌ها است و حقیقی‌های بازار تنها ۲۰ درصد بازار را در دست دارند، به همین دلیل با کوچک‌ترین دستور دولت، ریزش‌های بزرگ توسط حقوقی‌های بازار کنترل خواهد شد.

از سوی دیگر دولت در روز‌های گذشته تاکید کرده است که بورس کشور تا پایان سال، هم شاهد عرضه اولیه هفتگی و هم عرضه اموال دولتی خواهد بود. از طرف دیگر عرضه سهام عدالت نیز می‌تواند به عمق بخشی بازار بورس کمک کند.

بوبینا