آغاز پذیره نویسی بورس املاک در شهریور

به گزارش اخبار ساختمان، شمارش معکوس برای پذیره نویسی بورس املاک، مستغلات و امتیازات آغاز شده است. آنگونه که حسین سلاح ورزی عضو شورای عالی بورس به بازار اعلام کرده هییت موسس در حال تامین سرمایه این طرح که پیشتر رقم آن پنج هزار میلیارد تومان اعلام شده بود، هستند و بعد از آن پذیره نویسی آن آغاز خواهد شد. او در حالی از احتمال پذیره نویسی بورس، املاک و مستغلات و امتیازات در ماه جاری (شهریور) سخن می‌گوید که بسیاری از کارشناسان می‌گویند مشکل بازار مسکن با عرضه آن در بورس حل نمی شود.

کمال اطهاری کارشناس بازار مسکن به در اینباره گفت: تا زمانی که مافیای مسکن داریم با طرح‌هایی همچون بورس مسکن نمی توان ثبات را به بازار بازگرداند. برخی دیگر از کارشناسان کمبود عرضه را و برخی دیگر خیز نهادها برای کسب سود از بازار مسکن را دلیل ناکامی بورس مسکن در کشور می‌دانند. با این وجود سلاح ورزی معتقد است که با ورود املاک و زمین‌های بلا استفاده نهادها به بورس مسکن، میزان عرضه در بازار متناسب با تقاضا خواهد بود.

املاک و مستغلات نهادهای دولتی وارد بازار می‌شود؟

این روزها قیمت هر متر مربع مسکن در تهران در آستانه ۲۱ میلیون تومان قرار است. بر اساس گزارش دفتر برنامه‌ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، متوسط قیمت هر مترمربع مسکن در تهران در تیر امسال ۱۰.۴ درصد نسبت به ماه قبل و ۵۶.۶ درصد نسبت به مدت مشابه پارسال افزایش داشته و به ۲۰ میلیون و ۹۱۲ هزار تومان رسیده است.

بر اساس این گزارش متوسط قیمت هر مترمربع ملک در خرداد ۱۹ میلیون و ۷۱ تومان بوده و به این ترتیب افزایش حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومانی را نشان می‌دهد.

گذشته از این عرضه مسکن در بازار ایران بسیار کمتر از تقاضاست. در حالی که وزارت راه و شهرسازی اعلام می‌کند که سالانه به حدود یک میلیون واحد مسکونی در کشور نیاز است، آمار صدور پروانه‌های ساخت شهرداری نشان می‌دهد که فقط حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار پروانه ساخت در کشور صادر می‌شود که در واقع عرضه مسکن نزدیک به یک سوم تقاضا در بازار است.

بیت الله ستاریان کارشناس بازار مسکن در این باره به بازار می‌گوید: بیشترین میزان تولید مسکن مربوط به سال ۹۲ و ۹۷ بوده است. ساخت مسکن در این سالها حدود ۸۰۰ هزار واحد بوده در بقیه سالها به طور متوسط ۳۵۰ هزار واحد مسکونی ساخته شده است. به دلیل نبود توازن بین عرضه و تقاضا حالا با کسری حدود چهار میلیون واحد مسکونی در کشور مواجه هستیم.

این کارشناس مسکن معتقد است در شرایطی که با کمبود عرضه در کشور مواجه هستیم، راه اندازی بورس املاک، مستغلات و امتیازات نمی‌تواند مشکلی را دوا کند. با این وجود سلاح ورزی می‌گوید که با راه اندازی این بورس میزان عرضه در بازار افزایش پیدا می‌کند. عضو شورای عالی بورس که اصلی‌ترین ماموریت بورس زمین، املاک و مستغلات را تولید بر اساس نیاز بازار می‌داند، در اینباره می‌گوید: یک رقم قابل توجهی زمین مربوط به دولت، سازمان‌ها و نهادها و بانک‌ها وجود دارد که بلااستفاده باقی مانده است. اگر این زمین‌ها عرضه شود، می‌توان مشکل عرضه را حل کرد.

آنگونه که فرهاد دژپسند وزیر اقتصاد و دارایی پیش از این گفته بود ۱۲ نهاد به صورت مستقیم با املاک و مستغلات درگیر هستند، تصمیم بر این شده است که این سازمان‌ها املاک خود را به بورس بیاورند. بنیاد مستضعفان، بنیاد شهید، ستاد اجرایی فرمان امام، سازمان تامین اجتماعی و دانشگاه آزاد نهادهایی هستند که به گفته وزیر اقتصاد برای عرضه املاکشان در بورس اعلام آمادگی کرده‌اند.

شناسایی پروژه های نیمه تمام تامین اجتماعی

دکتر مصطفی سالاری مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی نیز در این باره می گوید: سازمان تامین اجتماعی در حال تهیه لیست املاک و مستغلات قابل واگذاری است و امیدوارم برخی از بیمارستان ها و سایر مستغلاتی که قابلیت واگذاری دارند را تا پایان سال در قالب بورس مسکن، املاک و مستغلات عرضه کنیم.

وی در پاسخ به این سئوال که طرح هایی مانند بیمارستانهای نیمه کار چه زمانی در بورس ارایه می شوند، خاطر نشان کرد: ما یکی از اعضا این صندوق هستیم و زمان ورد به بورس و فعال شدن بورس املاک بستگی به نظر سازمان بورس دارد.

ایجاد رونق کاذب در بازار با ایجاد بورس مسکن

این در حالی است که وحید شقاقی کارشناس اقتصاد مسکن می‌گوید: به طور قطع نهادها و دستگاه‌های دولتی برای کسب سود وارد بازار می‌شوند و شک نکنید که حاضر نمی شوند که دارایی خود را ارزان عرضه کنند.

به گفته او، در عرضه زمین توسط دستگاه‌های دولتی متولی خود این نهادها هستند و قرار نیست که با کسی رقابت کنند. بر همین اساس قیمت‌ها بر اساس خواست و نظر آنها تعیین می‌شود نه توانایی مصرف کننده یا حتی قیمت واقعی بازار. در این حالت تنها یک رونق کاذب در بازار ایجاد خواهد شد.

این کارشناس مسکن با اشاره حجم بالای رانت در عرضه محصولاتی همچون فولاد، قیر و سایر محصولات پتروشیمی، گفت: شاهد هستیم که محصولاتی که در داخل با استفاده از مواد اولیه و انرژی ارزان توسط نهادهای دولتی و شبه دولتی تولید می‌شوند، به قیمت گران به دست مصرف کننده بخش خصوصی می‌رسد. با توجه به اینکه ورود فولاد و پتروشیمی به بورس نه تنها قیمت را کاهش نداد، بلکه موجب افزایش قیمت شده، چه تضمینی وجود دارد که با ورود مسکن به بورس قیمت‌ها تعدیل یا حتی کنترل شود.

رشد ۵۰۰ درصدی قیمت مسکن در دو سال گذشته

هرچند که قیمت گذاری در بازار مسکن بر اساس نظام عرضه و تقاضا تعیین می‌شود اما برخی از کارشناسان از غفلت دولت با سوداگران بازار گله می‌کنند. شقاقی می‌گوید: کسی یک تا سه خانه دارد قدرتی برای کنترل بازار و هدایت آن ندارد. جهت دهی قیمت‌ها در بازار توسط افراد و نهادهای صاحب قدرتی است که بعضا هزارها واحد مسکونی دارند.

به گفته این کارشناس اقتصادی، مسکن یک کالا نیست که بتوان با عرضه در بورس مشکل آن را حل کرد. باید کنترل دقیق تری روی نحوه قیمت گذاری آن داشت. البته منظور از کنترل این نیست که قیمت‌ها نباید افزایش پیدا کند، بلکه منظور من مقابله با رشد غیر متعارف قیمت‌هاست.

او با بیان اینکه برای مقابله با گرانی باید سیاست‌های پولی کشور اصلاح شود، ادامه داد: قیمت مسکن در دو سال گذشته نزدیک به ۵۰۰ درصد رشد کرده است. همین میزان رشد را در بازار طلا و ارز و خودرو نیز شاهد بودیم. بر همین اساس میزان رشد مسکن متناسب با سایر بازارها بوده است. اما در برخی از مناطق شمال تهران شاهد بودیم که قیمت مسکن در همین بازه زمانی حدود هزار درصد بیشتر شده است که باید شرایطی فراهم شود که امکان برخورد با چنین گران فروشی‌های خارج از عرفی فراهم شود.

تحلیل بازار