تغییر نگاه صدرتامین به HSEE در مسیر تولید پایدار

به گزارش اخبار ساختمان به نقل از روابط عمومی شرکت سرمایه گذاری صدر تامین (تاصیکو)، محسن نظرپور، مسئول HSEE تاصیکو در ادامه یادداشت خود اینگونه نوشته است: این نگاه اگرچه در دوره‌ای اجتناب ناپذیر به نظر می رسید، اما به مرور زمان ناکارآمدی خود را نشان داد؛ تجربه صنایع بزرگ جهان آشکار ساخت که هزینه واقعی نه در اجرای الزامات HSE، بلکه در بی توجهی به آن نهفته است. حوادث شغلی، توقف تولید، خسارت به تجهیزات، بیماری های ناشی از کار، پیامدهای زیست محیطی و مصرف غیربهینه منابع، همگی هزینه هایی هستند که مستقیماً بر عملکرد و سودآوری سازمان اثر می گذارند.

بر همین اساس، طی دو دهه اخیر نگاه به HSE در بسیاری از سازمان های پیشرو جهان دستخوش تحول شده است. امروزه ایمنی، سلامت، محیط زیست و انرژی دیگر صرفاً ابزاری برای کنترل ریسک محسوب نمی شوند، بلکه به بخشی از فرآیند خلق ارزش، افزایش بهره وری و تضمین پایداری کسب و کار تبدیل شده اند. در این رویکرد جدید، HSE نه در تقابل با تولید، بلکه در خدمت تولید و توسعه پایدار تعریف می شود.

اهمیت این موضوع در صنایع معدنی و صنعتی بیش از هر حوزه دیگری قابل مشاهده است. فعالیت های معدنی به دلیل ماهیت خود با ریسک های متنوعی از جمله حوادث عملیاتی، مخاطرات شغلی، چالش های محیط زیستی و مصرف بالای انرژی همراه هستند. در چنین شرایطی، توسعه پایدار تنها از مسیر افزایش ظرفیت تولید یا اجرای پروژه های توسعه ای حاصل نمی شود، بلکه نیازمند مدیریت صحیح ریسک ها، حفاظت از سرمایه انسانی و صیانت از منابع طبیعی است.

در همین چارچوب، هلدینگ صدر تأمین به عنوان بزرگترین مجموعه معدنی و صنعتی وابسته به سازمان تأمین اجتماعی، طی سال های اخیر تلاش کرده است رویکردی نوین به HSE را در سطح شرکت های تابعه توسعه دهد. رویکردی که HSE را از یک واحد صرفاً نظارتی به یکی از ارکان مدیریت راهبردی سازمان ارتقا می دهد و آن را در کنار سایر مؤلفه های کلیدی توسعه قرار می دهد.

شاید مهمترین تحول ایجادشده در این مسیر، تغییر نگاه به ماهیت HSE باشد. امروز در بسیاری از شرکت های تابعه، موضوعات ایمنی، بهداشت حرفه ای، محیط زیست و انرژی بیش از گذشته در فرآیندهای تصمیم گیری مدیریتی مورد توجه قرار گرفته اند. این تغییر نگرش موجب شده است که HSE به تدریج از جایگاه یک واحد اجرایی به جایگاه یک شریک مدیریتی در تحقق اهداف سازمان نزدیک شود.

یکی از مهمترین نمودهای این تحول، تقویت رویکرد مبتنی بر مدیریت ریسک است. در گذشته، بسیاری از اقدامات پس از وقوع حادثه یا بروز مشکل انجام می شد، اما امروزه تمرکز بر شناسایی، ارزیابی و کنترل ریسک ها پیش از وقوع حادثه قرار گرفته است. این رویکرد علاوه بر کاهش حوادث، زمینه افزایش قابلیت اطمینان فرآیندها، کاهش توقفات ناخواسته و ارتقای بهره وری را نیز فراهم می کند.

در کنار مدیریت ریسک، توسعه فرهنگ ایمنی نیز به عنوان یکی از مهمترین اولویت های این مسیر مورد توجه قرار گرفته است. فرهنگ ایمنی زمانی شکل می گیرد که رعایت اصول ایمنی صرفاً وظیفه واحد HSE نباشد، بلکه به بخشی از باور، رفتار و مسئولیت حرفه ای تمامی مدیران و کارکنان تبدیل شود. سازمان هایی که موفق به نهادینه سازی فرهنگ ایمنی شده اند، معمولاً از انسجام سازمانی بیشتر، مشارکت بالاتر کارکنان و عملکرد پایدارتر برخوردار هستند.

از سوی دیگر، ارتباط میان HSE و بهره وری نیز بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. برخلاف برخی تصورات سنتی، سرمایه گذاری در حوزه ایمنی، سلامت و محیط زیست هزینه اضافی محسوب نمی شود؛ بلکه ابزاری برای کاهش خسارات، افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات، حفظ سرمایه انسانی و ارتقای عملکرد عملیاتی سازمان است. تجربه جهانی نشان داده است که سازمان های موفق، میان شاخص های HSE و شاخص‌های بهره وری رابطه ای مستقیم و معنادار مشاهده می کنند.

همزمان با این تحولات، موضوع انرژی نیز به دلیل ناترازی های موجود و تاکید مسئولان، جایگاه ویژه ای در نگاه جدید تاصیکو پیدا کرده است. افزایش اهمیت بهره وری انرژی، محدودیت منابع و ضرورت حرکت به سمت توسعه پایدار، موجب شده است که نگاه به HSE به تدریج به سمت رویکرد یکپارچه HSEE حرکت کند؛ رویکردی که ایمنی، سلامت، محیط زیست و انرژی را اجزای به هم پیوسته یک نظام مدیریتی واحد می داند.

آنچه امروز در تاصیکو در حال شکل گیری است، صرفاً توسعه یک نظام HSEE یا اجرای مجموعه ای از الزامات مدیریتی نیست؛ بلکه تلاشی برای تغییر یک نگاه است. نگاهی که در آن ایمنی، سلامت، محیط زیست، انرژی، مدیریت ریسک و بهره وری در تقابل با تولید قرار ندارند، بلکه پیش نیاز تولید پایدار و توسعه بلندمدت محسوب می شوند. تجربه صنایع پیشرو جهان نیز نشان داده است که سازمان های موفق، HSEE را نه یک هزینه، بلکه سرمایه گذاری برای حفظ سرمایه های انسانی، کاهش ریسک، افزایش بهره وری و تضمین پایداری کسب و کار می دانند. تاصیکو نیز با همین رویکرد، در مسیر تبدیل HSEE به یکی از ارزش های بنیادین خود گام برداشته است؛ ارزشی که می تواند فرهنگ ایمنی، مسئولیت پذیری، مدیریت ریسک و توسعه پایدار را به بخشی از هویت سازمانی شرکت های تابعه تبدیل کند. از مانع تولید تا پیش نیاز تولید؛ این شاید بهترین توصیف برای تحولی باشد که امروز در نگاه به HSEE در هلدینگ صدر تأمین در حال شکل گیری است.