نگاهی به زندگی و آثار کوروش فرزامی

کوروش فرزامی سال ۱۳۴۳ در مسابقه‌ای که طبق امر ریاست وقت دانشگاه برای طراحی سردر دانشگاه تهران برگزار شده ‌بود شرکت کرد و برنده این مسابقه شد. محاسبلت این طرح را سیمون سرکیسیان و ساخت آن را شرکتی ایرانی به نام «شرکت آرمه» به انجام رسانید.

کوروش فرزامی از نظر استاد سیحون

دکتر هوشنگ سیحون استاد معماری و رئیس سابق دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، در این رابطه گفته‌ فرمودند:

فرزامی از دانشجویان من بود که به خاطر استعداد و پشتکارش در اواخر تحصیلات خود در دفتر من کار می‌کرد. وی در سال آخر دانشجویی‌اش این طرح را ارائه داد و مشغول اجرای آن نیز شد. این بنا به صورت بتن مسلح عریان (بتن آرمه اکسپوز) اجرا شده‌است. طوری که پایه‌ها از کنار هم به بالا می‌روند که نمادی از آزادی و آزادگی و مثبت‌اندیشی است.

اگر از دور به این سازه نگاه شود، پایه ها نزدیک هم هستند و در بالا یک فضای باز شبیه طاق شکسته ایرانی دیده می شود. این فضای باز نشان دهنده استفاده معماری اصیل ایرانی در این کار مدرن است. کار اجرای طرح، ابتدا به یک شرکت پیمانکار سوییسی داده شد که به دلیل نواقص مربوط به مراحل قالب‌بندی ادامه کار از این شرکت سلب شد. نهایتا شرکت پیمانکاری ایرانی «شرکت آرمه» این طرح را اجرا نمود.

فعالیت های کوروش فرزامی

کوروش فرزامی از خرداد ۱۳۴۳ تا بهمن ۱۳۴۶ در قسمت مهندسی سازمان خدمات اجتماعی فعالیت می کرد. در این بازه زمانی کاری خود ، یک سری از درمانگاه هایی که به این سازمان وابسته بودند را در کل کشور طراحی نمود و بیمارستان تهران كلینیك را در دفتر خصوصی خود طراحی كرد.

ایشان در بهمن ماه ۱۳۴۶ به همکاری همسر و تعدادی از دوستانش شركت مهندسین مشاور آرشن را تاسیس نمود و سال ۱۳۶۶ از ایران رفت. قبل از آن دائما سمت مدیرعامل شركت مهندسین مشاور آرشن را در کنار طراحی پروژه های گوناگون در کل ایران به عهده داشت.

کوروش فرزامی در سال ۱۳۶۶ دفتر خصوصی معماری در شهر واشنگتن دی سی تاسیس کرد و در محل اقامتش به طراحی و نظارت پروژه های مسكونی مشغول بود. در همه این زمان ها، هیچ وقت رابطه اش با شركت مهندسین مشاور آرشن تمام نشد و دورادور از فعالیت های این مجموعه خبر داشت.

دیگر آثار کورووش فرزامی

از دیگر آثار وی می‌توان به ساخت مرکز صدا و سیمای شهرهای سنندج و مهاباد، شهرک مسکونی دانشگاه تهران، مجموعه صنعتی صدا و سیما، بیمارستان تهران کلینیک، شهرک ساحلی آکام شهر، کارخانه زامیاد، غرفه ایران در نمایشگاه بین‌المللی اوزاکا ژاپن و غرفه فرانسه در نمایشگاه بین‌المللی تهران را نام برد.

او 31 تیرماه سال ۱۳۸۹ در سن ۷۳ سالگی به علت بیماری ریوی و تاثیر نداشتن داروهای آنتی بیوتیك به سبب بیماری خونی در واشنگتن دی سی دار فانی را وداع گفت.مستند فیلم زندگی اوتوسط حسام بنی اقبال و خشایار حضرتی وند و با تهیه‌کنندگی شرکت مهندسین مشاور آرشن بنام وفای انگاره سال 2010 میلادی تهیه شد . در مراسم بزرگداشت این هنرمند برای متخصین و علاقمندان فرهنگ و هنر به پخش گردید.

نقل خاطراتی با کورووش فرزامی

ایرج کلانتری(نقاش، معمار و از دوستان فرزامی): فرزامی در دانشگاه ترم بالایی بودند و همه ما به خاطر فعالیت هایی که داشت علاقه مند به آثارش بودیم. فعالیت های فرزامی، دانشجویانی مانند من را تحت تاثیر قرار می داد و جذب می کرد. به همین علت سعی کردم با او دوست باشم. دوستی با کوروش فرزامی بسیار راحت بود. با دوبار هم صحبتی با او در مورد کارهایش ارتباط عمیقی بین ما ایجاد شد. در این سالها بسیار از آن ارتباط استفاده کردم.

فرزامی انسانی بسیار شریف و فروتن بود. حسادت هایی که امروزه می بینیم در او وجود نداشت. تحت هیچ شرایطی رقابت های بی جهت که امروزه شاهد آن هستیم، در او نبود. طرز صحبت او با طنز بود و در کنار ایشان بودن بسیار لذت بخش بود.

دهه ۳۰ و ۴۰ در شهر تهران حال وهوای عجیب و غریبی مخصوصا در زمینه های سیاسی و اجتماعی داشت. موضوعات خاصی در آن زمان حاکم بود. او اما اصلا این بحث ها را قبول نداشت. حتی گاهی در مورد این مسائل طنز گونه صحبت می کرد. صمیمی ترین دوستانش کسانی بودند که تفکرات رادیکال داشتند. رفتار او طوری بود که اگر موردی هر چند کوچک در کارش می دیدیم و به او می گفتیم، قبول می کرد و به همین خاطر اگر اشکالی در کارهای ما می دید و می گفت با کمال میل آن را می پذیرفتیم.

صادق نیا (از اعضای هیات مدیره انجمن معماران) : در ققنوس، با بال های افراشته و در هم تنیده، تنیده شدن این بال ها مرزی ساخته از جنس علم و معرفت، بال ها گره خورده نشان دهنده از علم و آگاهی، جنگ و دوستی هستند. حال، این بال ها نمادی از كشور و شهر هستند. نماد دانشگاه؛ نشان دهنده علم و معرفت ایران زمین است.

با یك بررسی اجمالی می توان گفت كه از میان معروف ترین و بهترین دانشگاه های دنیا، دانشگاه تهران تنها دانشگاهی است كه از طریق یك بنای فرهنگی سمبلیك با مهندسی پیچیده، پیام های ویژه معنوی، علمی و فرهنگی را به مخاطبان خود می دهد. فرم آوانگارد در معماری این بنا کاملا مشهود است و مانند برج آزادی جزو بهترین ساختمان های معماری نوگرای ایرانی است. سر در ورودی دانشگاه تهران، طرح كوروش فرزامی، بنای خاص این سبك است كه به علت سادگی و زیبایی دو اصل زیربنایی این سبك یعنی زمان و مكان را نشان می دهد.